ในยุคที่ชีวิตเร่งรีบ ทั้งความเครียดจากงาน มลภาวะรอบตัว หรือแม้แต่การใช้ชีวิตหน้าจอเป็นเวลานาน สิ่งหนึ่งที่หลายคนมักพกติดตัวคือ “ยาดมสมุนไพร” กลิ่นหอมสดชื่นจากธรรมชาติที่ให้ความรู้สึกโล่งจมูก สบายหัว แต่แท้จริงแล้ว ยาดมสมุนไพร มีอะไรมากกว่านั้นมาก และไม่ใช่แค่ของใช้สำหรับผู้สูงวัยอีกต่อไป เพราะคนรุ่นใหม่หันมาให้ความสนใจมากขึ้นเรื่อย ๆ
บทความนี้จะพาไปรู้จักยาดมสมุนไพรให้ลึกขึ้น ทั้งส่วนประกอบของยาดม, สรรพคุณ, วิธีใช้ ไปจนถึงประโยชน์ของยาดม ที่หลายคนอาจยังไม่รู้
ยาดมสมุนไพรคืออะไร?
ยาดมสมุนไพร คือผลิตภัณฑ์ที่มีลักษณะเป็นของเหลวหรือของแข็ง ซึ่งใช้สูดดมเพื่อให้เกิดความรู้สึกสดชื่น บรรเทาอาการคัดจมูก วิงเวียน หรือแม้แต่คลายเครียดจากกลิ่นสมุนไพรธรรมชาติ โดยมักอยู่ในรูปแบบขวด ขี้ผึ้ง หรือแท่ง
ยาดมสมุนไพรต่างจากยาดมเคมี ตรงที่มีส่วนประกอบของยาดมจากธรรมชาติ เช่นพิมเสน การบูร เมนทอล น้ำมันยูคาลิปตัส น้ำมันสะระแหน่ ไพล กานพลู หรือสมุนไพรไทยอื่น ๆ ที่ให้ทั้งกลิ่นหอมและสรรพคุณด้านสุขภาพ
ส่วนประกอบของยาดม ที่ควรรู้ก่อนเลือกใช้
แม้ยาดมสมุนไพรจะดูเหมือนเป็นของธรรมดา แต่จริง ๆ แล้ว ส่วนผสมแต่ละชนิดล้วนมีบทบาทเฉพาะในด้านสุขภาพ ดังนี้
พิมเสน
ให้กลิ่นหอมเย็น ช่วยกระตุ้นสมองให้ตื่นตัว
การบูร (Camphor)
บรรเทาอาการคัดจมูก ระงับกลิ่น และช่วยให้รู้สึกโล่ง
เมนทอล
เพิ่มความเย็นสดชื่น ใช้แล้วรู้สึกผ่อนคลาย
น้ำมันยูคาลิปตัส
ช่วยลดอาการหายใจติดขัดจากหวัดหรือภูมิแพ้
ไพล และสมุนไพรไทยอื่น ๆ
มีสรรพคุณช่วยลดอาการอักเสบ วิงเวียนศีรษะ หรืออ่อนเพลีย
เมื่อส่วนผสมเหล่านี้มารวมกันในยาดมสมุนไพร จึงทำให้เกิดกลิ่นหอมเฉพาะตัว และยังมีผลดีต่อสุขภาพร่างกายและจิตใจ
ยาดมสมุนไพร มีสรรพคุณดีอย่างไร?
หลายคนอาจมองว่ายาดมสมุนไพร แค่ใช้ดมให้หายเวียนหัว แต่ในความเป็นจริง ยาดมสมุนไพร สรรพคุณมีมากกว่านั้นเยอะ โดยเฉพาะเมื่อผลิตด้วยสูตรจากตำรับสมุนไพรแท้ และมีการสกัดน้ำมันหอมระเหยคุณภาพ
สรรพคุณยาดม ที่ควรรู้
- บรรเทาอาการวิงเวียน หน้ามืด คลื่นไส้
- ช่วยเปิดโพรงจมูกในผู้ที่เป็นภูมิแพ้ หรือหวัด
- ลดความเครียดและความวิตกกังวล จากกลิ่นสมุนไพร
- ช่วยให้รู้สึกตื่นตัวและมีสมาธิในการทำงาน
- บางสูตรยังช่วยไล่ยุง หรือระงับกลิ่นไม่พึงประสงค์
จึงไม่แปลกใจเลยที่หลายคนจะเลือกพกยาดมสมุนไพรไว้ติดตัว ทั้งพนักงานออฟฟิศ คนขับรถ นักเรียน นักศึกษา หรือแม้แต่ผู้ที่ทำงานกลางแจ้ง
ยาดม ช่วยอะไรได้บ้างในชีวิตประจำวัน?
ยาดม ช่วยอะไร? อาจดูเหมือนคำถามธรรมดา แต่คำตอบจะเห็นประโยชน์ของการใช้ยาดมในชีวิตประจำวัน ดังนี้
- คนทำงานหน้าจอ
ดมเพื่อผ่อนคลายความตึงเครียดและเพิ่มความตื่นตัว - ผู้ขับขี่ทางไกล
ป้องกันอาการวิงเวียนหรืออ่อนล้าจากการเดินทาง - ผู้มีภูมิแพ้หรือหวัด
บรรเทาอาการคัดจมูก หายใจไม่สะดวก - ผู้ฝึกสมาธิ/โยคะ
ใช้กระตุ้นระบบประสาทให้มีสมาธิสูงขึ้น - คนชอบกิจกรรมกลางแจ้ง
ดมเพื่อไล่ยุง หรือป้องกันอาการวิงเวียนจากอากาศร้อน
ประโยชน์ของยาดม ที่ไม่ควรมองข้าม
นอกจากจะช่วยให้สดชื่นแล้ว ยังมีประโยชน์ของยาดม ด้านอื่น ๆ ที่น่าสนใจ ดังนี้
ช่วยฟื้นฟูอารมณ์และลดความเครียด – กลิ่นของสมุนไพรหรือกลิ่นหอมจากน้ำมันหอมระเหยในยาดมมีส่วนช่วยให้รู้สึกผ่อนคลาย ลดความตึงเครียดในระหว่างวันได้ดี
ใช้แทนน้ำหอมอ่อน ๆ
กลิ่นของยาดมบางชนิดหอมสะอาด สดชื่น ใช้แตะเล็กน้อยบริเวณข้อมือหรือใต้จมูก ช่วยให้รู้สึกมั่นใจในบางสถานการณ์
บรรเทาอาการคลื่นไส้ระหว่างตั้งครรภ์
ในบางกรณีผู้หญิงตั้งครรภ์ที่รู้สึกแพ้ท้อง สามารถใช้ดมสมุนไพรช่วยบรรเทาอาการคลื่นไส้ได้ (ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้เสมอ)
ช่วยกระตุ้นสมองและลดอาการเหนื่อยล้า
กลิ่นหอมของสมุนไพร เช่น เมนทอล การบูร หรือยูคาลิปตัส ช่วยกระตุ้นสมอง ทำให้รู้สึกตื่นตัว ลดความง่วง และมีสมาธิในการทำงานมากขึ้น
วิธีเลือกยาดมสมุนไพร ให้เหมาะกับคุณ
ยาดมสมุนไพรมีหลายแบบ ทั้งแบบน้ำ แบบแท่ง แบบเจล หรือแบบขี้ผึ้ง ซึ่งเหมาะกับการใช้งานที่แตกต่างกัน ดังนี้
- แบบแท่ง
พกง่าย ใช้ได้ทุกที่ เหมาะกับคนเดินทาง - แบบขวดน้ำ/หัวลูกกลิ้ง
ใช้ดมและทาผิวบางจุดได้ เช่น ขมับ ท้ายทอย - แบบขี้ผึ้ง
หอมติดทนนาน ใช้ได้นาน แต่ต้องเก็บในอุณหภูมิที่เหมาะสม
ไม่ว่าจะเลือกแบบไหน แนะนำให้เลือกยาดมสมุนไพรที่มีฉลากชัดเจน, มีเลขทะเบียนยา, และผลิตจากโรงงานที่ได้มาตรฐาน เพื่อความปลอดภัยและมั่นใจในคุณภาพ
ใช้ยาดมอย่างไรให้ปลอดภัยและได้ผล?
แม้ว่ายาดมสมุนไพร จะเป็นของใช้สามัญที่หลายคนมีติดตัว และใช้งานได้ง่าย แต่ก็มีข้อควรระวังที่ไม่ควรมองข้าม เพื่อให้ได้ประสิทธิภาพสูงสุดโดยไม่เกิดผลข้างเคียง ดังนี้
หลีกเลี่ยงการดมติดต่อกันบ่อยเกินไปในช่วงเวลาสั้น ๆ
เพราะการสูดดมกลิ่นเข้มข้นบ่อยครั้งอาจทำให้จมูกเกิดการระคายเคือง เยื่อบุโพรงจมูกแห้ง หรือเสี่ยงต่อการเสพติดกลิ่นโดยไม่รู้ตัว
ไม่ควรใช้กับเด็กเล็กหรือทารก
เนื่องจากระบบทางเดินหายใจของเด็กยังไม่พัฒนาเต็มที่ กลิ่นที่แรงเกินไปอาจทำให้เกิดการระคายเคือง หรือในบางกรณีอาจเกิดอาการแพ้ได้ ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ทุกครั้ง
หลีกเลี่ยงการทาบริเวณแผลหรือผิวที่บอบบาง
หากยาดมอยู่ในรูปแบบน้ำมันหรือบาล์ม ไม่ควรนำไปแตะบริเวณที่มีแผลเปิด เพราะอาจทำให้แสบหรือระคายเคืองได้เช่นกัน
ที่มา:hamar.co.th
