ชื่อสามัญ : Torch ginger
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Aspidistra sutepensis K.Larsen
ชื่อพื้นเมืองภาคเหนือ : เอื้องแลว, ลิงลาว
ต้นนางลาว หรือลิงลาว
บางพื้นที่เรียกต้นนางแลว ผักพื้นบ้าน (ที่หลายคนอาจไม่รู้จัก) เป็นพืชป่าหายาก 1 ปีออกดอกครั้งเดียว ชอบอยู่ในพื้นที่ร่มเงา ใต้ต้นไม้ใหญ่ แสงแดดรำไร
ดอกกินได้ รสชาติออกหวานปนขมนิดๆ ทำได้หลากหลายเมนู ใส่แกงแค ใส่ปลาแห้ง ลวกจิ้มกับน้ำพริกก็อร่อย หรือทานสดๆก็ได้ค่ะ
ขยายพันธุ์โดยการแยกหน่อ แยกกอ
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
นางแลว เป็นไม้ป่าชอบที่ร่วมแสงแดดน้อย ความชื้นสูง ดินร่วนซุย ระยะปลูก 80×100 ซม. นิยมนำมาปลูกบริเวณสวนครัวใกล้บ้านเป็นไม้ประดับและเป็นอาหารไปพร้อมกัน
ลำต้น
เป็นลำต้นใต้ดิน ลักษณะเป็นแง่ง หรือเหง้า ทอดไปในดิน ลำต้นอ่อนเห็นข้อปล้องชัดสีขาว ลำต้นแก่ มีข้อปล้องสั้นสีน้ำตาลอ่อน ขนาดของลำต้น ลำต้นแตกเป็นกอ
ราก
เป็นระบบรากฝอย มีขนาดใหญ่ รากแตกแขนงออกจากลำต้นใต้ดิน
ใบ
ใบเป็นใบเดี่ยวรูปหอก ปลายใบแหลม ฐานใบแหลม ขอบใบเรียบ ก้านใบยาว ยาวประมาณ 18-40 ซม. ใบกว้าง 4.5-6.7 ซม. ใบยาว 23.5-28.5 ซม. ใบสีเขียวด้านหน้าใบสีเขียวมัน หลังใบสากเล็กน้อย มีเส้นใบขนานตามความยาวของใบ
ดอก
ออกดอกเป็นดอกช่อ มีลักษณะคล้ายช่อกล้วยไม้ขนาดเล็ก และงอกออกมาจากโคนต้น กอหนึ่งจะออกหลายช่อก้านดอกสีขาว ดอกย่อยสีขาว หรือสีขาว หรือสีขาวปนม่วง มีกลีบดอก 6 กลีบ ทีเกสรตัวผู้และเกสรตัวเมียภายในดอกเดียวกัน จะแทงช่อดอกจำนวนมากในเดือน สิงหาคม-ตุลาคม
สรรพคุณ
มีคุณประโยชน์ในทางยา โดยนำรากของต้นลีลาวมาต้มกับน้ำ แล้วนำน้ำที่ได้มาดื่ม จะช่วยบรรเทาอาการเจ็บหลังเจ็บเอวได้เป็นอย่างดี มีรายงานว่า หมอพื้นบ้านทางภาคเหนือใช้รากของต้นลีลาวต้มน้ำรับประทานแก้เจ็บหลังเจ็บเอวเช่นกัน
ลักษณะการนำไปบริโภค
- นิยมนำดอกนางแลวไปลวกหรือต้มเป็นผักจิ้มน้ำพริก หรือนำไปปรุงร่วมกับผักหลายชนิด
- ดอกนำมารับประทาน มีรสหวาน โดยนำมาลวกจิ้มน้ำพริก ใส่ในแกงผสมกับผักชนิดอื่น ชุปแป้งทอด หรือรับประทานสด
การนำมาปรุงอาหาร
แกงแคดอกนางแลว (ลิงลาว)
ส่วนประกอบ
เครื่องแกง (พริกแห้ง ตะไคร้ กระเทียม กะปิ ปลาร้า) ผักตามฤดูกาล เช่น ดอกลิงลาว ดอกต้างหลวง ยอดตำลึง ถั่วพู ถั่วฝักยาว ผักเผ็ด ยอดฟักแม้ว จะค่าน ช้าพลู ชะอม เห็ดลม ถั่วแปบ มะเขือพวง ผักชีฝรั่ง ดอกงิ้ว หน่อไม้ และพริกขี้หนู เป็นต้น (เด็ดเป็นท่อนๆ) กระดูกหมูหรือเนื้อไก่ (หั่นเป็นชิ้นพอคำ) น้ำปลา และน้ำมัน
วิธีทำ
นำส่วนผสมเครื่องแกงทั้งหมดมาโขลกให้ละเอียด แล้วนำลงไปผัดกับน้ำมันให้หอม ใส่กระดูกหมูหรือเนื้อไก่ ลงไปผัดต่อให้สุก เติมน้ำและตั้งหม้อให้เดือด เติมผักต่างๆ ลงไป ใส่ผักที่สุกยากลงไปก่อน เช่นมะเขือพวง ดอกงิ้ว ถั่วฝักยาว ถั่วแปบ และหน่อไม้ จากนั้นจึงใส่ผักอื่นๆ ลงไป ปรุงรสด้วยน้ำปลาตามชอบ ก่อนยกลงจากเตาใส่ยอดชะอมและใบช้าพลู คนให้เข้ากัน
ที่มา:panutdakongsama
