ในยุคที่คนหันมาใส่ใจสุขภาพมากขึ้น ผักพื้นบ้านไทย หรือ ผักไทยโบราณ กลับมาได้รับความนิยมอีกครั้ง ทั้งในกลุ่มคนรักสุขภาพ เพราะนอกจากหาซื้อง่าย เข้าถึงได้ตามตลาดทั่วไปในราคาย่อมเยา ยังมีคุณค่าทางโภชนาการสูง อุดมด้วยวิตามิน แร่ธาตุ ใยอาหาร และสารต้านอนุมูลอิสระที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย ที่สำคัญ ผักพื้นบ้านจำนวนมากยังปลูกง่าย ทนสภาพอากาศ และสะท้อนภูมิปัญญาด้านอาหารของคนไทยในอดีต
ประโยชน์ของผักไทยโบราณ
- มีใยอาหารสูง ช่วยส่งเสริมระบบขับถ่าย ผักพื้นบ้านไทยหลายชนิดมีไฟเบอร์สูง ช่วยกระตุ้นการทำงานของลำไส้ ลดอาการท้องผูก และช่วยให้อิ่มนาน ตัวอย่างผักที่มีใยอาหารสูง เช่น ตำลึง ชะอม ผักหวาน ยอดฟักแม้ว ใบแมงลัก
- อุดมด้วยวิตามินและแร่ธาตุ ผักไทยโบราณหลายชนิดมีวิตามินเอ วิตามินซี ธาตุเหล็ก และแคลเซียมสูง ซึ่งมีส่วนช่วยในการบำรุงสายตา ภูมิคุ้มกัน และกระดูก
- มีสารต้านอนุมูลอิสระ สีเขียวเข้ม ม่วง หรือแดงในผักพื้นบ้านจำนวนมาก มักมาพร้อมสารต้านอนุมูลอิสระที่ช่วยลดความเสี่ยงของโรคเรื้อรัง เช่น ลดการอักเสบ ชะลอความเสื่อมของเซลล์
- ช่วยควบคุมน้ำหนัก ผักพื้นบ้านส่วนใหญ่ให้พลังงานต่ำ แต่มีใยอาหารสูง จึงเหมาะกับคนควบคุมน้ำหนัก
- เป็นอาหารตามฤดูกาล สดและปลอดภัยมากขึ้น ภูมิปัญญาไทยดั้งเดิมนิยมกินผักตามฤดูกาล ซึ่งช่วยให้ร่างกายได้รับสารอาหารที่เหมาะกับสภาพอากาศในแต่ละช่วง อีกทั้งผักพื้นบ้านจำนวนมากยังปลูกง่าย ใช้สารเคมีน้อยกว่าพืชเชิงอุตสาหกรรมบางชนิด
ผักไทยโบราณยอดนิยม
- ตำลึง ผักริมรั้วที่พบได้ทั่วไป มีเบต้าแคโรทีนสูง ช่วยบำรุงสายตา และมีใยอาหารดีต่อระบบขับถ่าย :เมนูยอดนิยม: แกงจืดตำลึง ต้มเลือดหมู ผัดตำลึง
- ชะอม มีกลิ่นเฉพาะตัว นิยมนำมาทอดไข่หรือใส่แกงส้ม อุดมด้วยวิตามินเอและแคลเซียม จุดเด่นคือช่วยเสริมภูมิคุ้มกัน และมีใยอาหารสูง :เมนูยอดนิยม: แกงส้มชะอมไข่ ไข่ชะอมกินคู่น้ำพริก
- ผักเชียงดา ผักพื้นบ้านภาคเหนือที่กำลังได้รับความสนใจในกลุ่มคนรักสุขภาพ ข้อมูลจากกรมอนามัยและหลายงานวิจัยระบุว่า ผักเชียงดามีสารที่อาจช่วยลดการดูดซึมน้ำตาลในลำไส้
- ใบยอ นิยมใช้ทำแกงหรือห่อหมก มีวิตามินซีและสารต้านอนุมูลอิสระสูง
- มะรุม ทั้งใบ ฝัก และดอกกินได้ มีสารอาหารหลากหลายจนถูกเรียกว่า “ซูเปอร์ฟู้ดพื้นบ้าน”
ผักไทยโบราณไม่ได้มีดีแค่เรื่องสุขภาพ แต่ยังเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมอาหารไทย อาหารไทยจำนวนมากใช้สมุนไพรและผักพื้นบ้านเป็นส่วนประกอบ เช่น แกงเลียง แกงส้ม น้ำพริก ห่อหมก ซึ่งสะท้อนแนวคิด “อาหารเป็นยา” ของภูมิปัญญาไทยดั้งเดิม
วิธีเลือกกินผักไทยโบราณให้ได้ประโยชน์
- เลือกผักสดตามฤดูกาล ช่วยให้ได้สารอาหารและรสชาติที่ดี
- ล้างให้สะอาด ควรล้างหลายครั้งเพื่อลดสิ่งปนเปื้อน
- กินหลากหลายชนิด เพื่อให้ได้รับสารอาหารครบถ้วน
- หลีกเลี่ยงการปรุงรสจัดเกินไป เพราะอาจเพิ่มโซเดียมหรือน้ำมันมากเกินจำเป็น
การเลือกกินผักหลากหลายชนิดอย่างเหมาะสม ควบคู่กับการเลือกโปรตีนคุณภาพ เช่น ปลาย่าง ไก่ย่าง จึงอาจเป็นอีกหนึ่งวิธีดูแลสุขภาพง่าย ๆ ที่เริ่มได้จากในครัวบ้านตัวเอง
ที่มา:msn.com
