ต้างหลวง

ชื่อสามัญ : Snowflake aralia, Snowflake tree

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Trevesia palmata (Roxb. ex Lindl.) Vis.

วงศ์ : ARALIACEAE

ชื่ออื่น : ภาคเหนือ ต้างหลวง ต้างป่า ต้างผา ภาคกลาง – ภาคอีสาน – ภาคใต้ –

ดอกต้างหลวง (Trevesia palmata) เป็นผักพื้นบ้านภาคเหนือที่นิยมนำดอกอ่อนมาประกอบอาหาร มีรสฝาดขมเล็กน้อย ออกช่วงเดือนธันวาคม-มกราคม มักนำไปลวกจิ้มน้ำพริก แกงแค หรือแกงปลาแห้ง สรรพคุณทางยาช่วยบำรุงร่างกาย แก้ไข้ตัวร้อน และใบใช้รักษาแผล เป็นไม้ป่าที่พบมากในป่าดิบชื้นทางภาคเหนือและภาคตะวันตกตอนบน

ต้างหลวง เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก แต่อาจสูงได้ถึง 20 เมตร ลำต้น กิ่งก้าน และเส้นใบมีหนามแหลมปกคลุม ใบเดี่ยวออกเวียนสลับหนาแน่นที่ปลายยอด รูปโล่ ขอบใบจักฟันเลื่อย ก้านใบยาว ดอกออกเป็นช่อตามง่ามใบใกล้ปลายยอด รูปร่างกลมรี ติดกันเป็นกระจุกกลม กระจุกละ 30-50 ดอก ช่อหนึ่งมีหลายกระจุก สีเหลืองอมเขียว ผลมีเนื้อ รูปกรวยคว่ำ มีสามพู เมล็ดแบน

สภาพนิเวศ : ชอบขึ้นในป่าดิบที่ปลอดจากไฟป่า หรือตามหุบเขาที่มีความชุ่มชื้น

การขยายพันธุ์ : เพาะเมล็ดและแยกหน่อ

สรรพคุณ : ดอกอ่อน ช่วยเจริญอาหาร

สรรพคุณพื้นบ้าน: ในทางยาพื้นบ้านใช้ใบสดต้มน้ำดื่มลดน้ำตาลในเลือด ใบสดตำผสมปูนทารักษาแผลสดและแผลเน่าเปื่อยในกระบือ

การใช้ประโยชน์ : เป็นอาหารตามฤดูกาลที่มีให้กินปีละครั้ง ดอกออกช่วงเดือนธันวาคม-มกราคม ชาวบ้านใช้ดอกอ่อนลวกกินกับน้ำพริก รสชาติอร่อย มีความมันและขมเบาๆ เป็นส่วนประกอบของแกงแค หรือแกงใส่ปลาแห้ง

แหล่งที่พบ : พบได้ทั่วไปในป่ารอบชุมชน ริมห้วย สวนเมี่ยง บางครัวเรือนนำเอากล้าจากป่ามาปลูกไว้ตามรั้วบ้านหรือพื้นที่เกษตร

ที่มา:hkm.hrdi.or.th