สมุนไพรต้านการอักเสบมีหลายชนิดที่ใช้ในทางการแพทย์แผนไทยและแพทย์แผนปัจจุบัน ลองมาดูกันว่ามีสมุนไพรอะไรบ้างที่มีฤทธิ์ต้านการอักเสบในร่างกาย
สมุนไพรต้านการอักเสบ มีอะไรบ้าง
สมุนไพรต้านการอักเสบที่นิยมใช้ในอันดับต้น ๆ ได้แก่
1.ขิง
ขิง เป็นสมุนไพรที่มีสารสำคัญอย่างจิงเจอรอล (Gingerol) ซึ่งมีคุณสมบัติช่วยต้านการอักเสบในร่างกาย และมีฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์ที่กระตุ้นการอักเสบได้ อีกทั้งสรรพคุณของขิงก็ยังช่วยขับลม แก้ท้องอืด แก้คลื่นไส้ และลดอาการปวดบวมในข้อ
2.ขมิ้น
ในขมิ้นมีสารต้านการอักเสบอย่างเคอร์คิวมิน (Curcumin) ที่มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระสูง ช่วยลดการอักเสบ โดยเฉพาะในระบบทางเดินอาหารและการอักเสบในข้อ ลดอาการปวดที่เกิดจากข้ออักเสบ นอกจากนี้ขมิ้นยังมีฤทธิ์ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย เชื้อรา แก้ท้องอืด จุกแน่น และสมานแผลในกระเพาะอาหารได้อีกด้วย
3.กระเทียม
สมุนไพรสารพัดประโยชน์ต้องยกให้กระเทียมจริง ๆ เพราะนอกจากจะเป็นเครื่องชูกลิ่นและรสในเมนูอาหารแล้ว กระเทียมก็ยังเป็นสมุนไพรต้านการอักเสบ เพราะมีสารสำคัญอย่างอัลลิซิน (Allicin) ที่มีทั้งฤทธิ์ต้านการอักเสบและยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อรา พร้อมด้วยสรรพคุณทางยาอื่น ๆ อีกไม่น้อย
4.กานพลู
เราจะเห็นชื่อสมุนไพรชนิดนี้บ่อย ๆ ในตำรับยาสมุนไพร หรือในยาดมสมุนไพรสูตรต่าง ๆ นอกจากกลิ่นที่หอมเป็นเอกลักษณ์แล้ว กานพลูยังมีฤทธิ์ต้านการอักเสบจากสารสำคัญอย่างยูจีนอล (Eugenol) ที่มีส่วนช่วยยับยั้งการสร้างสารก่อการอักเสบ เช่น พรอสตาแกลนดิน (Prostaglandins) และยังมีคุณสมบัติต้านอนุมูลอิสระที่เกี่ยวข้องกับการอักเสบด้วยอีกทาง รวมถึงช่วยบรรเทาอาการปวดฟันและยับยั้งการเติบโตของแบคทีเรียในช่องปาก
5.บัวบก
แก้ฟกช้ำต้องใช้บัวบก ประโยคนี้มีข้อเท็จจริงแฝงอยู่ในนั้นตั้งแต่ไหนแต่ไร เพราะใบบัวบกก็มีสารสำคัญที่ออกฤทธิ์ต้านการอักเสบในร่างกายได้ นั่นก็คือ สารไตรเตอพีนอยด์ (Triterpenoids) ยังไม่นับสารต้านอนุมูลอิสระอื่น ๆ ที่มีคุณสมบัติช่วยลดการอักเสบในร่างกาย ช่วยยับยั้งการผลิตสารกระตุ้นการอักเสบ ลดอาการบวมแดง จึงเป็นสมุนไพรที่นำมาใช้สมานแผลฟกช้ำได้อีกด้วย
6.อบเชย
อีกหนึ่งสมุนไพรไทยที่มีสารต้านการอักเสบ โดยในอบเชยมีสารสำคัญอย่างซินนามาลดีไฮด์ (Cinnamaldehyde) ซึ่งมีฤทธิ์ยับยั้งสารกระตุ้นการอักเสบในร่างกาย ในอบเชยยังอุดมไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระในกลุ่มโพลีฟีนอล ที่มีประสิทธิภาพในการต้านการอักเสบ ป้องกันความเสียหายที่อาจเกิดกับเซลล์ต่าง ๆ
7.ฟ้าทะลายโจร
ฟ้าทะลายโจร เป็นสมุนไพรในบัญชียาหลักแห่งชาติ ที่มีข้อบ่งชี้ในการบรรเทาอาการหวัด เช่น ไข้ มีน้ำมูก อาการเจ็บคอ เนื่องจากมีสารแอนโดรกราโฟไลด์ (Andrographolide) ซึ่งมีสรรพคุณสำคัญในด้านลดการอักเสบในร่างกาย และบรรเทาอาการของโรคติดเชื้ออื่น ๆ เช่น ท้องเสีย โรคกระเพาะ หรือลำไส้อักเสบ อย่างไรก็ตาม การใช้ฟ้าทะลายโจรบรรเทาอาการป่วย ควรใช้ตามข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ที่ระบุบนฉลากผลิตภัณฑ์ โดยมีเภสัชกรหรือแพทย์ให้คำแนะนำอีกที
8.พริก
สารแคปไซซินในแกนกลางของพริกไม่เพียงแต่ให้รสชาติเผ็ดร้อนเท่านั้น แต่ยังมีประโยชน์ต่อสุขภาพมากมาย เช่น ช่วยบรรเทาอาการปวดต่าง ๆ โดยเฉพาะอาการปวดตึงของกล้ามเนื้อ อาการปวดข้อจากการอักเสบ ลดการอักเสบติดเชื้อทางผิวหนัง เป็นต้น เราสามารถซอยพริกให้ละเอียดแล้วรับประทานร่วมกับอาหาร หรือใช้เจลและโลชั่นที่มีส่วนผสมของสารแคปไซซินมาทาบริเวณที่ปวดบวมเพื่อลดการอักเสบก็ได้เช่นกัน
9.ว่านหางจระเข้
เจลใส ๆ ของว่านหางจระเข้มีคุณสมบัติต้านการอักเสบที่ผิวหนัง ช่วยบรรเทาอาการแสบร้อนที่ผิวหนัง ช่วยรักษาสิวอักเสบ และยังมีประโยชน์ต่องานผิวอีกหลายประการ จึงไม่น่าแปลกใจที่เราจะพบว่านหางจระเข้ในสกินแคร์และเครื่องสำอางมากมาย
อย่างไรก็ตาม การใช้สมุนไพรต้านการอักเสบ รวมไปถึงการใช้สมุนไพรดูแลสุขภาพในรูปแบบอื่น ๆ ควรได้รับคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญอย่างแพทย์และเภสัชกรทุกครั้ง โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคประจำตัว หรือกำลังตั้งครรภ์ เพื่อให้เราใช้สมุนไพรได้อย่างเหมาะสมและปลอดภัย
ที่มา:health.kapook.com
