หน้าแรก รอบรู้สมุนไพร เกล็ดสะระแหน่

เกล็ดสะระแหน่

1
0

เกล็ดสะระแหน่คืออะไร

เมื่อกล่าวถึงเกล็ดสะระแหน่หลายท่านอาจไม่รู้จักแต่หากกล่าวถึงเมนทอล (Menthol) แล้วละก็เชื่อได้ว่าคงรู้จักกันเป็นอย่างดี แต่โดยความจริงแล้วเกล็ดสะระแหน่ก็ คือ เมนทอล นั่นเอง เพียงแต่เกล็ดสะระแหน่เป็นชื่อเรียกของไทย ส่วนเมนทอลเป็นชื่อสากลที่นาๆ ประเทศนิยมเรียกกัน ซึ่งเกล็ดสะระแหน่ หรือ เมนทอลนั้น คือ สารชนิดหนึ่งที่พบในน้ำมันหอมระเหยที่สกัดได้ สะระแหน่ไทย มินท์ หรือ สะระแหน่ฝรั่ง รวมถึงสะระแหน่ญี่ปุ่นด้วย โดยเกล็ดสะระแหน่จะมีลักษณะเป็นผลึกสีขาว มีกลิ่น และรสชาติหอมเย็น (มีรายงานว่าในใบสะระแหน่พบสารเมนทอลอยู่มากถึง 80-89% เลยทีเดียว) ทั้งนี้เกล็ดสะระแหน่มักถูกนำมาใช้ประโยชน์ในด้านการปรุงแต่งกลิ่นอาหาร ขนมหวาน ขนมขบเคี้ยวต่างๆ รวมไปถึงอุตสาหกรรมเครื่องสำอาง และวงการผลิตยาทั้งยาใช้ภายนอกและยาสำหรับรับประทานด้วย

ประโยชน์และสรรพคุณเกล็ดสะระแหน่

  • ช่วยบรรเทาอาการวิงเวียนศีรษะ หน้ามืดตาลาย คลื่นไส้อาเจียน
  • ช่วยให้ร่างกายสดชื่นตื่นตัว
  • บรรเทาอาการหวัด คัดจมูก
  • แก้ไอ
  • แก้ไข้
  • ลดการกระหายน้ำ
  • ลดการเกร็งของกล้ามเนื้อ
  • ขับปัสสาวะ
  • ขับประจำเดือน
  • ช่วยคลายเครียด
  • แก้ปวดศีรษะได้ บรรเทาอาการปวดศีรษะ
  • ช่วยขับลม
  • ช่วยบรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ จุกเสียดแน่น
  • ลดการบวมของหลอดเลือดที่จมูก

แหล่งที่มาเกล็ดสะระแหน่

เกล็ดสะระแหน่ เพียงแค่ชื่อก็สามารถบอกแหล่งที่มาของสารชนิดนี้แล้ว เพราะโดยธรรมชาติของการเรียกขื่อสารต่างๆ ของไทยนั้น มักจะเรียกตามแหล่งวัตถุดิบที่สามารถสกัดได้ ซึ่งเกล็ดสะระแหน่ก็เช่นกัน โดยเกล็ดสะระแหน่นั้นสกัดได้จากเปปเปอร์มินต์ (สะระแหน่ฝรั่ง) ชื่อวิทยาศาสตร์: Mentha x piperita L. เป็นมินต์พันธุ์ผสมระหว่างมินต์น้ำกับสเปียร์มินต์ (มินต์ไทย) มีถิ่นกำเนิดที่ทวีปยุโรป และตะวันออกกลาง ปัจจุบันเพาะปลูกกันอย่างกว้างขวางในหลายบริเวณทั่วโลก มีลักษณะทางพฤกษศาสตร์ คือ เป็นพืชมีลำต้นใต้ดิน เติบโตได้ถึง 30-90 เซนติเมตร (12-35 นิ้ว) ลำต้นยืดออกกว้าง ใบยาว 4-9 เซนติเมตร (1.6-3.5 นิ้ว) กว้าง 1.5-4 เซนติเมตร (0.59-1.57 นิ้ว) ใบสีเขียวเข้ม ดอกสีม่วงยาวขนาด 6-8 มิลลิเมตร (0.24-0.31 นิ้ว) และสะระแหน่ (mint Spearmint) ซึ่งเป็นพืชผักพื้นเมืองของไทยชนิดหนึ่ง

  • ชื่อวิทยาศาสตร์ : Mentha cordifolia Opiz.
  • วงศ์ : Labiatae
  • ชื่อสามัญ : Spearmint Mint Kitchen mint

ขนาดและปริมาณที่ควรใช้

เกล็ดสะระแหน่ สามารถนำไปใช้ได้ทั้งเป็นยาที่ใช้ภายนอก และยาที่ใช้สำหรับรับประทานโดยต้องนำไปเป็นส่วนผสมเท่านั้น ไม่ควรใช้ขณะเป็นผลึก นอกจากนี้ยังมีการนำไปผสมกับผลิตภัณฑ์ต่างๆ เช่น ยาสีฟัน ลูกอม หมากฝรั่ง ยาดม ฯลฯ ทั้งนี้ในการใช้ เช่นยาสำหรับภายนอกอายไม่เป็นที่กังวลเท่ากับการใช้เป็นยาสำหรับภายใน (ยารับประทาน) โดยองค์การอนามัยโลกได้ระบุขนาดของเกล็ดสะระแหน่ที่สามารถ (WHO) ใช้รับประทานได้ คือ 0.2 มก./น้ำหนักตัว และยังมีมีรายงานพบอาการไม่พึงประสงค์ (adverse effect) ของคนที่รับประทาน menthol ขนาด 2 มก./กก./วัน

ข้อแนะนำและข้อควรระวัง

  1. หญิงตั้งครรภ์ และหญิงให้นมบุตร ไม่มีข้อห้ามในการใช้อาหาร หรือ ยาที่มีส่วนผสมของมินต์ หรือ เมนทอลแต่ไม่ควรใช้เกินที่องค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุไว้
  2. สารเมนทอลนี้เมื่อสัมผัสกับผิวหนังทำให้รู้สึกเย็น แต่ในความเข้มข้นสูงและใช้ติดต่อกัน โดยการสูดดมสารนี้ อาจทำให้เกิดอาการระคายเคืองบริเวณทางเดินหายใจ และอาจทำให้เกิดปอดอักเสบได้
  3. เกล็ดสะระแหน่ เป็นสารที่ส่งผลต่อระบบประสาท ดังนั้นไม่ควรใช้ (สูดดม เช่น ยาดม) ติดต่อกันเป็นระยะเวลานานๆ เพราะอาจจะทำให้เกิดการเสพติดได้
  4. หากผิวหนังสัมผัสเกล็ดสะระแหน่ (ที่เป็นผนึก) ในปริมาณมากอาจจะทำให้เกิดการระคายเคือง ผิวหนังแดง ผิวหนังไหม้ แสบ และคันได้

ที่มา:disthai.com