กรมการแพทย์แผนไทยฯ ต่อยอดสมุนไพรไทยสู่ตลาดสัตว์เลี้ยง รับเทรนด์ Pet Humanization สวทช.ชูสเปรย์นาโนอิมัลชันจากทองพันชั่ง ลดการติดเชื้อรา คณะสัตวแพทยศาสตร์ มข. สเปรย์กัญชาแมว ต้านเชื้อจุลชีพ ดูแลรักษาโรคผิวหนังได้ทั้งสุนัขและแมว ขณะที่เอกชนขานรับชูผลิตภัณฑ์สุขภาพจากขมิ้น ไพล น้ำมันมะพร้าว ฯลฯ
ท่ามกลางอัตราการเกิดที่ลดลง แต่จำนวนสุนัขและแมวกลับเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง หลายคนหันมาดูแลสัตว์เลี้ยงเสมือนสมาชิกในครอบครัว ความรักและการเอาใจใส่นี้ได้ผลักดันให้ตลาดผลิตภัณฑ์สุขภาพสัตว์เลี้ยงเติบโตอย่างรวดเร็ว และนี่คือจังหวะสำคัญที่ สมุนไพรไทย จะก้าวขึ้นมาเป็นทางเลือกใหม่ ทั้งปลอดภัย เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และสะท้อนภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สามารถต่อยอดสู่ตลาดโลกได้อย่างมีศักยภาพ
ปี 2567 ไทยเป็นผู้ส่งออกอาหารสุนัขและแมวรายใหญ่อันดับ 2 มูลค่าส่งออก 85,000 ล้านบาท เติบโต 29% ขณะที่ตลาดสัตว์เลี้ยงในประเทศมีแนวโน้มขยายตัวต่อเนื่อง ในปี 2568 มีมูลค่าราว 92,000 ล้านบาท เติบโต 13.2%
การผลักดันสมุนไพรไทยสู่อุตสาหกรรมสัตว์เลี้ยง จึงเป็นการต่อยอดทรัพยากรชีวภาพของประเทศสู่ภาคอุตสาหกรรมแห่งอนาคต
ดร.นพ.พงศธร พอกเพิ่มดี อธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กล่าวว่า ความต้องการผลิตภัณฑ์จากธรรมชาติและการดูแลสุขภาพสัตว์เลี้ยงแบบองค์รวมเพิ่มขึ้น ไทยจำเป็นต้องบูรณาการความร่วมมือจากทุกภาคส่วน เพื่อวิจัย พัฒนา และยกระดับมาตรฐานวัตถุดิบสมุนไพร รองรับการเติบโตของอุตสาหกรรมสุขภาพสัตว์และอาหารสัตว์เลี้ยง ซึ่งจะช่วยสร้างรายได้แก่เกษตรกร ผู้ประกอบการ และชุมชนตลอดห่วงโซ่อุปทาน พร้อมยกระดับสมุนไพรไทยสู่ตลาดมูลค่าสูงในอนาคต
ภายในงานมหกรรมสมุนไพรแห่งชาติ ครั้งที่ 23 จัดขึ้นระหว่างวันที่ 2–5 ก.ค. 2569 ที่อิมแพค เมืองทองธานี ได้เปิดโซนเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์สุขภาพสัตว์เลี้ยง เป็นครั้งแรก เรียกว่า โซน “Herb for Pet” พื้นที่เอาใจคนรักสัตว์ รองรับเทรนด์ Pet Humanization ที่กำลังเติบโตอย่างต่อเนื่อง โดยมีงานวิจัยที่ยืนยันประสิทธิภาพของสมุนไพรไทยในการดูแลสุขภาพสัตว์อย่างเป็นรูปธรรม เช่น สารสกัดขมิ้นชันที่มีฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรียสาเหตุของโรคผิวหนังอักเสบเป็นหนองในสุนัข ซึ่งสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) ได้นำมาต่อยอดเป็นเจลขมิ้นชันสำหรับใช้ภายนอก ขณะที่สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) พัฒนาสเปรย์นาโนอิมัลชันจากทองพันชั่งร่วมกับซาโปนิน ช่วยยับยั้งเชื้อรา ลดความเสี่ยงจากการใช้ยาต้านเชื้อราอย่างต่อเนื่อง และช่วยลดปัญหาเชื้อดื้อยา
น.ส.มณฑิรา รัตนตยารมณ์ ทีมวิจัยนาโนเทคโนโลยีทางการแพทย์และ สัตวแพทย์ (NMV) ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (NANOTEC) สวทช. กล่าวว่า สเปรย์นาโนอิมัลชันจากทองพันชั่ง เป็นการใช้นาโนเทคโนโลยีช่วยเพิ่มประสิทธิภาพ โดยสเปรย์สามารถใช้ฉีดบำรุงบริเวณผิวหนังของสุนัข ทองพันชั่งและซาโปนิน ลดการติดเชื้อรา มีสารต้านอนุมูลอิสระ เพิ่มความแข็งแรงให้กับผิวของสุนัข โดย สวทช. มีการจดอนุสิทธิบัตรนาโนอิมัลชัน ภาคเอกชนสามารถ ขอรับอนุญาตให้ใช้สิทธิ (Technology Licensing) เพื่อนำเทคโนโลยีดังกล่าวไปผลิตและจำหน่ายเชิงพาณิชย์ได้ ภายในงานมีภาคเอกชนที่สนใจเข้ามาสอบถามเป็นจำนวนมาก
ด้านคณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น รศ.ดร.สพ.ญ.จรีรัตน์ เอี่ยมสะอาด นำเสนอผลิตภัณฑ์ล่าสุดสเปรย์กัญชาแมว ต้านเชื้อจุลชีพ ช่วยดูแลเรื่องโรคผิวหนัง และยังมีกลิ่นที่ช่วยให้แมวเคลิบเคลิ้ม อารมณ์ดี ตัวนี้สามารถใช้ในสุนัขได้ด้วย ส่วนสมุนไพรที่ใช้ในผลิตภัณฑ์ส่วนใหญ่ คือ กานพลู โดยใช้ส่วนดอกมาสกัดเป็นน้ำมันหอมระเหย เนื่องจากมีฤทธิ์ในการต้านอักเสบ ต้านอนุมูลอิสระ ต้านเชื้อจุลชีพ แบคทีเรีย ยีสต์ จึงนำมาใช้ในการดูแลผิวหนังของสุนัข
“การศึกษาวิจัยต้องคำนึงถึง ขนาดที่นำมาใช้ไม่ให้เกิดอันตราย งานวิจัยยังต้องศึกษาเรื่องการระคายเคือง ทดสอบกับสัตว์ เพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่ปลอดภัย” รศ.ดร.สพ.ญ.จรีรัตน์ ย้ำ
ขณะที่ภาคเอกชน คุณกัญญ์ภัสสร์ พลชัยศรี กรรมการผู้จัดการ บจก.กัญญ์ เฮิร์บ (ประเทศไทย) กล่าวถึงความรู้สึกหลังจากได้ร่วมงานนี้ว่า งานนี้นอกจากได้เจอกับประชาชนที่สนใจในสินค้าแล้ว ยังมีโอกาสได้พบกับสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) จึงได้พูดคุยถึงการรับรองผลิตภัณฑ์สำหรับสัตว์เลี้ยง เพื่อให้คนมั่นใจว่า ผลิตภัณฑ์สำหรับสัตว์เลี้ยงนั้นปลอดภัย ซึ่งผลิตภัณฑ์ภายใต้บริษัทของตนมีหลายอย่าง เช่น แผ่นเช็ดทำความสะอาดสำหรับแมว มีสารสกัดจาก ขมิ้นและไพล เป็นสมุนไพรไทยที่ถูกนำมาใช้ในแนวคิดการดูแลความสะอาดอย่างอ่อนโยน
ภายในโซน Herb for Pet ยังมีผลิตภัณฑ์สำหรับสัตว์เลี้ยงที่น่าสนใจอื่น ๆ เช่น
แฮปปี้เพ็ท สมุนไพรโรคผิวหนังสำหรับสุนัขและแมว หยดเพื่อต้านการอักเสบ ยับยั้งและฆ่าเชื้อแบคทีเรีย เชื้อรา ยีสต์ ที่เป็นต้นเหตุโรคผิวหนังของสัตว์เลี้ยง เลียได้ปลอดภัยต่อสัตว์เลี้ยง ประกอบด้วย ไพร ขมิ้น น้ำมันมะพร้าว บังลังค์ศิลา และน้ำมันอโวคาโด โดยใช้สำลีชุบยาแต้มบนแผลหรือทาเพื่อป้องกันเห็บหมัด
ฮาวน์โดะ ทดแทนสารเคมีด้วยพืชสมุนไพรเพื่อผิวหนังสัตว์เลี้ยงที่แข็งแรง เช่น เจลสมุนไพร จากดอกคาโมมายล์และขมิ้นชัน บรรเทาอาการคัน เป็นผื่นแดง ยุงกัด แมลงกัด ยับยั้งยีสต์ เชื้อรา ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสกินแคร์สำหรับแมว ที่นำแตงกวา แป้งจากรังไหม ผสานสมุนไพรต่าง ๆ มาผลิต
ลัคก์ นวัตกรรมอาหารเสริมสัตว์เลี้ยง ผสานพลังธรรมชาติและสมุนไพร ออกแบบมาให้สัตว์เลี้ยงสามารถทานต่อเนื่องได้โดยไม่ทิ้งสารตกค้าง ลดความเสี่ยงต่อตับและไต โดยมีการนำคุณสมบัติทางยาของ “สมุนไพรธรรมชาติ” มาประยุกต์ใช้ร่วมกับสารสกัดนวัตกรรมสมัยใหม่ เพื่อให้เกิดผลลัพธ์ที่ชัดเจน ปลอดภัย เช่น สารสกัดขมิ้นชัน ต้านการอักเสบตามธรรมชาติ ใช้ได้กับสัตว์เลี้ยงที่มีปัญหาข้อเสื่อมหรืออักเสบ จะช่วยลดอาการปวดบวม
การผลักดันสมุนไพรไทยเข้าสู่อุตสาหกรรมสัตว์เลี้ยง ไม่ใช่เพียงการเพิ่มทางเลือกในการดูแลสุนัขและแมว แต่ยังเป็นการต่อยอดองค์ความรู้ ภูมิปัญญา และงานวิจัยของไทย ผลักดันให้สมุนไพรไทยก้าวสู่ตลาดสุขภาพสัตว์เลี้ยงที่กำลังเติบโต
ที่มา:hfocus.org
