รอบรู้สมุนไพร

รวมผักพื้นบ้านไทยที่กำลังจะหายไป ช่วยกันรักษาก่อนจะสาย ประเทศไทยมีสมบัติทางอาหารพื้นบ้านมากมาย แต่หลายชนิดกำลังเผชิญกับการสูญเสีย บางต้นหากไม่อนุรักษ์ไว้ อาจมีแค่ในความทรงจำหรือในตำราอาหารเท่านั้น บทความนี้รวบรวมพืชกินได้ ผักพื้นบ้านไทย 8 ชนิดที่กำลังหายาก พร้อมคำอธิบายสั้น ๆ ว่าทำไมจึงสำคัญและเราจะช่วยได้อย่างไร 1.ขมิ้นศุภรี (Curcuma supraneeana) สถานะ: ใกล้สูญพันธุ์ขั้นวิกฤติ (Critically Endangered) ที่พบ: พื้นที่จำกัดในจังหวัดสระบุรี การใช้: เหง้าในตระกูลขมิ้น — มีศักยภาพใช้เป็นสมุนไพรหรือปรุงอาหารแบบท้องถิ่น ภัยคุกคาม: ถิ่นที่อยู่อาศัยแคบ การทำเหมืองหิน และการเก็บเหง้าออกจากธรรมชาติ 2.ขมิ้นสระบุรี (Curcuma...

จุกโรหินี (บวบลม) จุกโรหินี ชื่อวิทยาศาสตร์ : Dischidia major (Vahl) Merr. (ชื่อพ้องวิทยาศาสตร์ Dischidia rafflesiana Wall. จัดอยู่ในวงศ์ : ตีนเป็ด (APOCYNACEAE) และอยู่ในวงศ์ย่อยนมตำเลีย (ASCLEPIADOIDEAE หรือ ASCLEPIADACEAE)สมุนไพรจุกโรหินี มีชื่อ ท้องถิ่นอื่น ๆ ว่า : ข้าวฟ่าง...

หากเดินเข้าไปในป่าลึกในช่วงฤดูฝน สีแดงสดสะดุดตาของผลไม้ชนิดหนึ่งที่ห้อยระย้าเป็นพวงคล้ายหวีกล้วยขนาดจิ๋ว มักจะดึงดูดสายตาของนักเดินทางได้เสมอ สิ่งนี้คือ "กล้วยเปรี้ยว" หรือที่ชาวอีสานเรียกกันด้วยชื่อสุดเป็นเอกลักษณ์ว่า "บักผีผ่วน" ผลไม้ป่ารสเลิศที่ปัจจุบันเริ่มหาทานได้ยาก แต่กลับเปี่ยมไปด้วยคุณค่าทางสมุนไพรและเรื่องราวทางพฤกษศาสตร์ที่น่าสนใจ ทำความรู้จัก "กล้วยเปรี้ยว" (บักผีผ่วน) ผลไม้ป่าสีสด รสเปรี้ยวอมหวาน แม้จะมีชื่อขึ้นต้นว่ากล้วย แต่ในความเป็นจริงกล้วยเปรี้ยวไม่ได้อยู่ในตระกูลเดียวกับกล้วยน้ำว้าหรือกล้วยหอมที่เรารับประทานกันทั่วไป แต่มันคือไม้เถาเนื้อแข็งขนาดใหญ่ที่ซ่อนตัวอยู่ในป่าดิบชื้น ลักษณะเด่นทางพฤกษศาสตร์ สายเลื้อยพัน: เป็นไม้เถาที่สามารถเลื้อยพาดพันต้นไม้ใหญ่ไปได้ไกลหลายสิบเมตร กิ่งอ่อนมีขนสีน้ำตาลปกคลุม ดอกสวยสะดุดตา: ดอกมีกลีบหนา สีชมพูอมม่วงไปจนถึงแดงเข้ม มีความสวยงามจนบางพื้นที่นิยมนำมาปลูกเป็นไม้ประดับ ผลทรง "นมสัตว์": ผลออกเป็นช่อ ช่อหนึ่งมีประมาณ 25-35...

ชื่อ : โปร่งฟ้า ชื่อวิทยาศาสตร์ : Murraya siamensis Craib ชื่อวงศ์ : วงศ์ส้ม (RUTACEAE) ชื่อท้องถิ่น : ส่องฟ้า (อีสาน) ส่องฟ้าดง (เลย) เหม็น (จันทบุรี) สมุยหอม (นครศรีธรรมราช) หวดหม่อนต้น (ลำปาง) ลอดฟ้า (หล่มสัก) หัสคุณดง...

ข้าวโพด เป็นธัญพืชยอดฮิตที่หาทานง่ายและเต็มไปด้วยไฟเบอร์ แต่สำหรับบางคน ข้าวโพดอาจไม่ใช่คำตอบของสุขภาพที่ดีเสมอไป เพราะแป้งและน้ำตาลในข้าวโพด รวมถึงสารบางอย่างอาจส่งผลกระทบต่อร่างกายได้มากกว่าที่คุณคิด คนกลุ่มไหน ไม่ควรกิน ข้าวโพด หรือควรจำกัดปริมาณให้ดี เพื่อป้องกันไม่ให้อาหารมื้ออร่อยกลายเป็นตัวการทำร้ายสุขภาพโดยไม่รู้ตัว คน 5 กลุ่มนี้ ไม่ควรกิน ข้าวโพด 1.ผู้ป่วยโรคไต (ระยะกลางถึงระยะท้าย) ข้าวโพดมีสาร ฟอสฟอรัส (Phosphorus) และ โพแทสเซียม (Potassium) ในปริมาณที่ค่อนข้างสูง เมื่อไตทำงานลดลงจะไม่สามารถขับแร่ธาตุเหล่านี้ออกได้ทัน ส่งผลให้เกิดอาการคันตามผิวหนัง...

กุยช่าย สมุนไพรที่มีประโยชน์และเป็นที่นิยมนำมาประกอบอาหาร มีชื่อเรียกแตกต่างกันไปในแต่ละท้องถิ่น เช่น ผักไม้กวาด (ภาคกลาง), ผักแป้น (ภาคอีสาน), กูไฉ่ (จีนแต้จิ๋ว) กุยช่ายแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก คือ กุยช่ายเขียว: พบเห็นได้ทั่วไป มีสีเขียวสดใส กุยช่ายขาว: มีลักษณะใบใหญ่ สีขาว เกิดจากการบังแสงแดดขณะเจริญเติบโต เพื่อยับยั้งการสร้างคลอโรฟิลล์ ทำให้ใบมีสีขาว ทั้งกุยช่ายเขียวและกุยช่ายขาวต่างก็มีคุณค่าทางอาหารและสรรพคุณทางยาที่คล้ายคลึงกัน โดยเฉพาะในแถบเอเชียตะวันออก เช่น ภูเขาหิมาลัย จีน...

สละ เป็นผลไม้เมืองร้อนที่อุดมไปด้วยคุณค่าทางโภชนาการมากมาย เช่น วิตามินซี โพแทสเซียม เบต้าแคโรทีน เหล็ก ไฟเบอร์ ที่อาจมีส่วนช่วยส่งเสริมสุขภาพสมอง สุขภาพหัวใจ บำรุงสายตา ปรับปรุงระบบย่อยอาหารและอาจช่วยป้องกันโรคเบาหวานได้ อย่างไรก็ตาม การรับประทานสละในปริมาณที่มากเกินไปอาจส่งผลให้เกิดอาการท้องอืด ท้องผูก หรือส่งผลกระทบต่อระบบย่อยอาหารได้ ดังนั้น จึงควรรับประทานสละในปริมาณที่พอเหมาะ คุณค่าทางโภชนาการของสละ คุณค่าทางโภชนาการของสละปริมาณ 100 กรัม ประกอบด้วย พลังงาน 368 แคลอรี่ คาร์โบไฮเดรต 12.1...

สมุนไพรช่วยเลิกเหล้า เน้นการลดความอยาก บำรุงตับ และถอนพิษสุราที่สะสม โดยสมุนไพรหลักที่นิยมคือ รางจืด (ล้างพิษ), หญ้าดอกขาว (ช่วยให้เบื่อเหล้า), ตำรับยา 3 ราก (รากโลดทะนงแดง รากปลาไหลเผือก รากพญาไฟ) ช่วยขับพิษและลดอาการอยากเหล้า โดยควรใช้ร่วมกับการปรึกษาแพทย์หรือชุมชนเพื่อการดูแลที่ปลอดภัย สมุนไพรและสูตรเลิกเหล้ายอดนิยม รางจืด ได้รับสมญานามว่า "ราชาแห่งการถอนพิษ" นิยมต้มดื่มหรือใช้รากฝนน้ำดื่ม เพื่อล้างพิษตกค้างในตับและร่างกาย หญ้าดอกขาว มีสารต้านอนุมูลอิสระสูง ช่วยลดคาร์บอนมอนอกไซด์ในเลือด และมีฤทธิ์ทำให้ลิ้นฝาดเฝื่อนเมื่อดื่มแอลกอฮอล์ ทำให้อยากลดลง ตำรับยา 3...

รู้จัก พรมมิ สมุนไพรบำรุงสมองเสริมความจำ "พรมมิ" สมุนไพรที่เป็นทั้งอาหารและยา แม้จะพบได้ทั่วไปในประเทศไทยและมีการใช้พรมมิมาอย่างยาวนาน แต่พรมมิก็ยังไม่ได้เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางเท่าใดนัก ในบทความนี้เราจึงได้รวบรวมประโยชน์ดี ๆ ของพรมมิมาบอกต่อ แล้วคุณจะเข้าใจว่าทำไมพรมมิจึงสามารถก้าวผ่านจากสมุนไพรริมตลิ่ง มาสู่ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารในตลาดได้ พรมมิ คืออะไร "พรมมิ" คือ สมุนไพรพื้นบ้านที่พบได้ทั่วทุกภาคในประเทศไทย ซึ่งมีหลักฐานการใช้พรมมิเป็นยาตั้งแต่สมัยอยุธยา มีคุณสมบัติโดดเด่นในเรื่องของการเพิ่มประสิทธิภาพด้านความจำ การเรียนรู้ของสมอง ลดอาการหลงลืม โดยสามารถรับประทานพรมมิเป็นอาหารได้ตามปกติ หรือรับประทานในรูปแบบของผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร รวมทั้งมีการนำพรมมิมาใช้เป็นสมุนไพรเพื่อรักษาโรค เช่น แก้อาการร้อนใน ขับเสมมหะ...

สลอด สลอด ชื่อสามัญ :Croton oil plant, Purging Croton สลอด ชื่อวิทยาศาสตร์ :Croton tiglium L. จัดอยู่ในวงศ์ : ยางพารา (EUPHORBIACEAE) สมุนไพรสลอด มีชื่อท้องถิ่นอื่น ๆ ว่า : บะกั้ง (แพร่), มะข่าง มะคัง มะตอด หัสคืน...