รอบรู้สมุนไพร

แก่นฝาง สมุนไพรไทย อีกชนิดที่จัดเป็นยาดีมีประโยชน์ หากแต่ต้องรู้จักวิธีใช้ และข้อควรระวัง เพื่อป้องกันโทษของแก่นฝางส่งผลข้างเคียงต่อร่างกาย แก่นฝาง หลายคนรู้จักสมุนไพร ชนิดนี้ว่าเป็นพืชที่ให้สีแดงและถูกนำมาใช้ในการย้อมผ้า ผสมสีอาหาร หรือใช้เป็นส่วนประกอบหลักของน้ำยาอุทัยที่สาว ๆ มักใช้บำรุงเลือด แต่นอกเหนือจากสรรพคุณเหล่านี้ แก่นฝางยังมีประโยชน์ต่อสุขภาพ อีกสารพัด วันนี้เราจะไปเจาะลึกเรื่องของต้นฝาง พร้อมทำความเข้าใจถึงวิธีใช้และข้อควรระวังอย่างละเอียด แก่นฝาง คืออะไร แก่นฝาง คือแก่นของต้นฝาง ภาษาอังกฤษคือ Sappan wood มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Caesalpinia...

ผักไชยา บางคนรู้จักในชื่อ ‘คะน้าเม็กซิโก’ ‘ผักโขมต้น’ ‘ต้นชายา’ หรือ ‘ผักผงชูรส’ ที่กำลังเป็นที่นิยมอยู่ในขณะนี้ เพราะมีสรรพคุณดี ๆ ที่มีฤทธิ์เย็น ช่วยล้างสารพิษในร่างกาย เสริมสร้างภูมิคุ้มกัน ผักไชยา อุดมไปด้วย แคลเซียม ธาตุเหล็ก สารต้านอนุมูลอิสระ สูง ช่วย บำรุงกระดูก ป้องกันโรคกระดูกพรุน เสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกัน ชะลอวัย ผักไชยา ผักไชยา...

เป็นไม้ยืนต้นที่มีพุ่มขนาดเล็ก ขึ้นเป็นกอ ลำต้น มีลักษณะทรงกลมเป็นข้อสั้นๆ โคนลำต้นจะแตกรากแขนงออกเป็นรากค้ำจุน เป็นพืชไม่มีดอก ใบเดี่ยว เรียวยาว ปลายใบแหลมขนาด: ยาวประมาณ 40-80  ซม. และกว้างประมาณ 3-5 ซม.  แผ่นใบเรียบเป็นมัน สีเขียวสด ขอบใบเรียบเส้นกลางใบ: เว้าลึกเป็นแอ่ง ท้องใบคล้ายกระดูกงูเรือ กลิ่น: มีกลิ่นหอมหวานเฉพาะตัว (คล้ายข้าวหอมมะลิ) เมื่อขยี้หรือนำไปต้ม ส่วนที่นำมาใช้ประโยชน์เป็นหลักคือใบ ซึ่งนำมาบดและคั้นน้ำเพื่อเป็นส่วนประกอบของการทำอาหารและขนม หรือใช้เป็นสารแต่งสีและกลิ่นสำหรับอาหารและของใช้ภายในบ้านแล้ว...

มะเกลือ ชื่อสมุนไพร : มะเกลือชื่ออื่นๆ/ชื่อท้องถิ่น : มะเกือ, มะเกีย (ภาคเหนือ), มะเกือ (ภาคอีสาน), เกลือ (ภาคใต้), มักเกลือ, หมักเกลือ (ตราด, เขมร), ผีผา (ไทยใหญ่)ชื่อวิทยาศาสตร์ : Diospyros mollis Griff.ชื่อสามัญ : Ebony treeวงศ์...

เปิดความลับ "ย่านาง" สมุนไพรบ้านๆ ที่ได้ฉายา หมื่นปีบ่เฒ่า เผยคุณค่าโภชนาการสุดทรงพลัง และเคล็ดลับเด็ดช่วยตัดกรดยูริกในหน่อไม้ที่สายกินต้องรู้ รู้จัก ย่านาง สมุนไพรพันปีบ่เฒ่า สารอาหารแน่น ล้างสารพิษ ดีต่อร่างกาย หากพูดถึงเมนูเด็ดอย่างแกงหน่อไม้หรือแกงขี้เหล็ก สิ่งหนึ่งที่จะขาดไปไม่ได้เลยก็คือ น้ำใบย่านาง สีเขียวเข้มข้นที่ช่วยชูรสชาติให้อร่อยนัวนึกถึงบ้าน แต่รู้หรือไม่ว่า สมุนไพรไม้เลื้อยธรรมดาๆ ที่ขึ้นอยู่ตามริมรั้วชนิดนี้ มีคุณประโยชน์และสรรพคุณทางยาที่มหัศจรรย์จนได้รับฉายาในบางท้องถิ่นว่าเป็นยาอายุวัฒนะเลยทีเดียว ย่านาง ไม้เลื้อยสารพัดชื่อเรียก ย่านาง มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Tiliacora triandra (Colebr.)...

หญ้าไข่เหา หญ้าไข่เหา ชื่อสามัญ : Itch flowerหญ้าไข่เหา ชื่อวิทยาศาสตร์ : Mollugo pentaphylla L.จัดอยู่ในวงศ์ : สะเดาดิน (MOLLUGINACEAE)สมุนไพรหญ้าไข่เหา มีชื่อท้องถิ่นอื่น ๆ ว่า : หญ้าตีนนก (ตราด), หญ้านกเขา (ชัยนาท), สร้อยนกเขา (ชลบุรี) ส่วนทางภาคเหนือเรียก...

เจาะลึก "กะเพรา" ผักสวนครัวฉายา "ราชินีสมุนไพร" แพทย์โบราณใช้เป็นยากว่า 5,000 ปี เปิดประโยชน์และโทษที่หลายคนไม่รู้ สำหรับคนไทย "กะเพรา" อาจเป็นแค่ผักสวนครัวในเมนูสิ้นคิดอย่างผัดกะเพรา แต่รู้หรือไม่ว่าในศาสตร์การแพทย์อายุรเวทของอินเดียที่มีมานานกว่า 5,000 ปี กะเพราได้รับการยกย่องให้เป็นถึง "ราชินีแห่งสมุนไพร" (Queen of Herbs) ที่มีสรรพคุณดูแลสุขภาพทั้งร่างกายและจิตใจ ไม่ใช่แค่ผักแต่งกลิ่นธรรมดาๆ เลย ทำความรู้จัก "กะเพรา" ในมุมวิทยาศาสตร์ กะเพรา มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า...

ดอกเบญจมาศ เบญจมาศ หรือ สกุลเบญจมาศ เป็นสกุลไม้ตัดดอกในวงศ์ทานตะวัน ที่นิยมปลูกประดับ ตัดขาย และใช้กิน มีการซื้อขายมากที่สุดเป็นอันดับ 2 ของโลก รองจากกุหลาบ เนื่องจากเป็นไม้ดอกที่มีรูปทรงสวยงาม สีสันสดใส ปลูกเลี้ยงง่าย และมีหลายพันธุ์ให้เลือก มีถิ่นกำเนิดในประเทศญี่ปุ่นและจีน  ดอกเบญจมาศ (โดยเฉพาะสายพันธุ์ดอกสีขาวหรือสีเหลืองที่เรียกอีกชื่อว่า เก๊กฮวย) เป็นสมุนไพรที่มีสรรพคุณทางยา มีฤทธิ์เย็น ช่วยดับกระหาย บำรุงร่างกาย และเป็นส่วนประกอบสำคัญในตำรับยาแผนโบราณ ต้านเชื้อแบคทีเรีย ต้านการอักเสบ งานวิจัยปี...

ส้มแขก ชื่อวิทยาศาสตร์: Garcinia atroviridis ชื่ออื่นคือ : ส้มควาย (ภูเก็ต ตรัง), อาแซกะลูโก (ยะลา), ส้มมะอ้น, ส้มมะวน, มะขามแขก (ภาคใต้), ชะมวงช้าง เป็นไม้ยืนต้นในวงศ์ Guttiferae อยู่ในวงศ์เดียวกับ : มังคุด ชะมวง มีถิ่นกำเนิดในอินเดียและศรีลังกา ซึ่งในประเทศไทยนิยมปลูกมากในทางภาคใต้ แถวตลาดนัด เขาจะขายกันแบบฝานเป็นชิ้นบาง...

กระถิน นับเป็นสมุนไพรริมรั้วตั้งแต่สมัยโบราณ ความนิยมสูงโดยเฉพาะกินคู่กับส้มตำ เผยสรรพคุณยาอายุวัฒนะ และข้อควรระวังควรรู้ก่อนกิน "กระถิน" สมุนไพรกลิ่นแรง แต่อร่อย ช่วยชูรสชาติอาหาร มีถิ่นกำเนิดในอเมริกาเขตร้อนและในหมู่เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิก มีการนำเข้ามาปลูกในประเทศไทยตั้งแต่สมัยสุโขทัย จึงนับเป็นผักริมรั้ว ตั้งแต่โบราณ ที่เราคุ้ยเคยมีนิยมกินกัน คือ ยอดใบอ่อน ฝัก และเมล็ดที่อยู่ในฝัก นำมากินแนมกับยำหอยนางรม ผัดหมี่กระเฉด หรือใส่โรยลงใบในส้มตำ คุณค่าทางโภชนาการของยอดอ่อนกระถิน ต่อ 100 กรัม...