รอบรู้สมุนไพร

บอระเพ็ด ชื่อสมุนไพร : บอระเพ็ดชื่ออื่นๆ/ชื่อท้องถิ่น : จุ้งจาลิง, จุ่งจิง, เครือเขาฮอ (ภาคเหนือ), เจตมูลหนาม (หนองคาย), หางหนู (อุบลราชธานี), เถาหัวด้วน, ตัวเจตมูลยาน (สระบุรี)ชื่อสามัญ : Heart leaved moonseedชื่อวิทยาศาสตร์ : Tinospora crispa (L.) Miers...

ใครหลายคนคงรู้จักใบกระท่อมอยู่แล้ว เพราะใบกระท่อมถูกนำมาเป็นยาชูกำลัง (ที่ผิดกฎหมาย) ชนิดหนึ่ง ซึ่งช่วยให้ประสิทธิภาพการทำงานหรือขับรถได้ทนทานมากยิ่งขึ้น ช่วยในการคลายความเมื่อยล้า และช่วยในการทนต่อความร้อนได้เป็นอย่างดี ใบกระท่อมนั้น สามารถใช้เป็นยารักษาอาการท้องร่วง ท้องเสียได้ และยังเป็นยาระงับประสาทแบบอ่อนๆ ได้ด้วย แต่หากใช้ในปริมาณมากเกินไป อาจส่งผลเสียให้กับผู้ป่วยได้ ไม่ต่างจากการนำใบกระท่อมมาใช้เพื่อการเสพเลยนั่นเอง ใบกระท่อมคืออะไร? ใบกระท่อม เป็นไม้ยืนต้นชนิดหนึ่งที่มีขนาดใหญ่พอสมควร มีความสูงอยู่ที่ประมาณ 10-15 เมตร ใบเลี้ยงเดี่ยวเป็นสีเขียว ก้านใบมีทั้งสีแดงและสีเขียว ซึ่งไม่มีความต่างกันมากนัก สามารถพบได้ในจังหวัดปทุมธานีมากเป็นพิเศษ ส่วนในภาคใต้จะพบตามป่าธรรมชาติ เช่น...

หมาก ชื่อสมุนไพร : หมากชื่ออื่นๆ/ชื่อท้องถิ่น : หมากเมีย (ทั่วไป), หมากสง (ภาคใต้), เซียด (นครราชสีมา), มะ (ตราด), เค็ด, พลา, สะลา (เขมร), สีซะ (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน), หมากมู้ (ไทยใหญ่), ปีแน (มลายู), ปิงหวาง (จีนกลาง),...

ขันทองพยาบาท ชื่อสมุนไพร : ขันทองพยาบาทชื่ออื่นๆ/ชื่อท้องถิ่น : มะดูกเลื่อม (ภาคเหนือ), หมากดูก (ภาคอีสาน), กระดูก (ภาคใต้), ขันฑสาร, ช้องรำพัน (จันทบุรี), ดูกหิน (สระบุรี), ขันทอง (พิษณุโลก), ขนุนดง (เพชรบูรณ์), ข้าวตาก (กาญจนบุรี), ขุนทอง, คุณทอง (ประจวบคีรีขันธ์),...

คราม ชื่อสมุนไพร : ครามชื่ออื่นๆ/ชื่อท้องถิ่น : ครามย้อม (ภาคกลาง), ครามย้อย (ภาคเหนือ), คาม (ภาคอีสาน)ชื่อวิทยาศาสตร์ : Indigofera tinctoria Linn.ชื่อสามัญ : Indigoวงศ์ : LEGUMINOSAE ถิ่นกำเนิดคราม ครามจัดเป็นพืชในสกุล Indigofera ที่มีถิ่นกำเนิดดั้งเดิมในทวีปแอฟริกาบริเวณภูมิภาค แอฟริกาตะวันออก แล้วจึงมีการแพร่กระจายพันธุ์ไปยังบริเวณเขตร้อนต่างๆ ทั่วโลกในเวลาต่อมา สำหรับในประเทศไทยสามารถพบได้มากตามภาคเหนือ...

ต้นเนียมหอม (หรือ เนียมอ้ม) เป็นพืชสมุนไพรและไม้หอมโบราณ เนียมอ้ม ชื่อวิทยาศาสตร์ :Chloranthus spicatus (Thunb.) Makino (ชื่อพ้องวิทยาศาสตร์ :Chloranthus inconspicuus Sw.) จัดอยู่ในวงศ์ :กระดูกไก่ (CHLORANTHACEAE) สมุนไพรเนียมอ้ม มีชื่อท้องถิ่นอื่น ๆ ว่า :ต๋านม่วง ม่วงต๋าน (เชียงใหม่), พังกะ (เลย), เนียม,...

กระเบา ชื่อสมุนไพร : กระเบาชื่ออื่นๆ/ชื่อท้องถิ่น : กระเบาน้ำ, กระเบาเบ้าแข็ง, แก้วกาหลง (ภาคกลาง), เบา (ภาคใต้), กระตงดง (เชียงใหม่), ดงกระเบา (ลำปาง), หัวค่าง (ประจวบคีรีขันธ์), กุลากาหลง (ปัตตานี), กระเบาตึก (เขมร), ตั๋วฮ่งจี๊ (จีน)ชื่อวิทยาศาสตร์ : Hydnocarpus...

กระเม็งตัวเมีย ชื่อสมุนไพร : กระเม็งตัวเมียชื่ออื่นๆ/ชื่อท้องถิ่น : กาเม็ง, กระเม็ง, คัดเม็ง (ภาคกลาง), ฮ่อมเกี่ยว, หญ้าส้ม (ภาคเหนือ), บังกี่เช่า, ฮั่นเหลียนเฉ่า (จีน), เฮ็กบักเช่า, บักอั่งเน้ย (จีนแต้จิ๋ว)ชื่อวิทยาศาสตร์ : Eclipta prostrate Linn.ชื่อสามัญ : False daisy,...

กระบือเจ็ดตัว ชื่อสมุนไพร : กระบือเจ็ดตัวชื่ออื่นๆ/ชื่อท้องถิ่น : บัวลา, บัว, กระทู้ (ภาคเหนือ), ลิ้นกระบือขาว, ลิ้นควาย, ตาตุ่มนม (ภาคกลาง), ใบท้องแดง (จันทบุรี), กระเบือ (ราชบุรี)ชื่อวิทยาศาสตร์ : Excoecaria cochinchinensis Lour. Var.cochinchinensis.ชื่อพ้องวิทยาศาสตร์ : Excoecaria cochinchinensis...

คนสมัยก่อนรู้จักเลือกพันธุ์พืชในท้องถิ่นมากินเป็นอาหารและทำเป็นยา “ผักหนาม” ก็เป็นพืชล้มลุกยอดนิยมที่ผูกพันกับวิถีชีวิตคนไทย คนท้องถิ่นนำมาลวกกินกับน้ำพริก ต้มใส่แกง หรือใช้ส่วนประกอบของผักหนามมาทำเป็นยารักษาโรคในตำรับยาไทย มาดูกันว่า ผักหนามมีประโยชน์และสรรพคุณทางสมุนไพรอย่างไรบ้าง รู้จัก “ผักหนาม” ผักพื้นบ้านที่มีประโยชน์หลากหลาย ผักหนามมักปลูกไว้เพื่อเป็นอาหารมากกว่าเป็นไม้ประดับ ยอดอ่อนนำไปลวกกินแกล้มกับน้ำพริกก็อร่อย เนื่องจากใต้ใบและก้านดอกมีติ่งยื่นออกมาคล้ายหนาม จึงถูกเรียกว่าผักหนาม ผักหนามมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Lasia spinosa (L.) Thw. พบได้ในธรรมชาติ เขตชุ่มน้ำ เป็นไม้ล้มลุก แทงเหง้าออกมาจากใต้ดิน ลักษณะของใบเป็นใบเดี่ยว สีเข้ม มีหลายขนาด...